آخرین مطالب
امکانات وب
بنیادگرایی بطور جوهری به معنای محور قرار دادن مفاهیم حداکثری دین و یا یک ایدئولوژی در تمام شؤون اندیشه و سبک زندگی است. در مطالعه همسنجشی ادیان، منظور از بنیادگرایی چندین برداشت متفاوت از تفکر و عمل دینی است، از طریق تفسیر تحت الفظی متون دینی همانند انجیل یا قرآن و همینطور گاهی نهضتهای ضدمدرنیست در ادیان گوناگون میباشد.
بُنیادگرایی اسلامی یا اصولگرایی اسلامی (به انگلیسی: Islamic fundamentalism) معنا و مفهوم بازگشتن به اصول و اعتقادات اصلی اسلامی را در بر دارد. تعریف دقیق این واژه بسته به منبع آن متغیر و متفاوت بودهاست.
بنیاد گرایی اسلامی اساساً نتیجهٔ خشونت تفکر اسلامی نیست بلکه التزام به منابع دینی بدون دستبرد، تحریف یا توجیه مبتنی بر دیدگاه شخصی است.
از گروههای بنیادگرای اسلامی میتوان به گروههای القاعده، طالبان، جهاد اسلامی مصر، اخوانالمسلمین، اشاره کرد.
رادیکالیسم به معنای هواخواهی و طرفداری از «دگرگونیهای بنیادی» جامعه و نهادهای اجتماعی موجود است. رادیکال، از نظر لغوی به معنای اصل و ریشه است و در علوم اجتماعی به آن اندیشههایی میگویند که اقداماتی تند و سخت و ریشهای را در بهبود جامعه خواهانند و دگرگونیهای بنیادی را در امور سیاسی و اقتصادی و اجتماعی طلب میکنند.
سَلَفی به گروهی از مسلمانان تندروی اهل سنت گفته میشود که به دین اسلام تمسک جسته و خود را پیرو سلف صالح میدانند و در عمل و اعتقادات خود از پیامبر اسلام، صحابه و تابعین تبعیت میکنند. آنها معتقدند دیدگاههای امروز اسلام باید به همان نحوی بیان شود که صحابه و تابعین بیان میکردند، یعنی تنها مرجع متن قرآن و سنت پیامبر باشد و علمای دینی حق اظهارنظر و بیان ادلهای متفاوت که متناسب با شرایط زمانه باشد را ندارند. بسیاری آنها را به تندروی متهم میکنند. مرکز اصلی سلفیها در مکه و مدینه است.
اسامه بن لادن رهبر گروه القاعده از جمله سلفیهای مشهور بود.
ویژگیهای سلفیها:
۱- اسلام گرایی افراطی/قشری و متحجّرانه
۲- مبارزهی مبتنی بر رفتارهای خشن
۳- سلبی بودن
۴- نفوذ عربستان و همراهی با آمریکا و اسرائیل
القاعده تشکیلات بینالمللی نظامی و بنیادگرای اسلامی است که در دوران جنگ شوروی در افغانستان توسط اسامه بن لادن در شهر پیشاور تاسیس شد. این سازمان در قالب شبکههای نظامی گوناگون فراملی و به عنوان یک جنبش رادیکال اسلام سنی فعالیت می کند که با آنچه که تأثیرات و دخالتهای غیرمسلمانان بر دنیای اسلام مینامند، مبارزه کرده و برای گسترش اسلام در جهان فعالیت میکنند. اکثریّت اعضای شبکه القاعده را پیرو مسلک سلفی میدانند.
این سازمان در فهرست سازمانهای تروریستی بسیاری از دولتها و سازمانهای بینالمللی از جمله شورای امنیت ملل متحد، ناتو، اتحادیه اروپا . ایالات متحده قرار گرفتهاست. رهبر این سازمان اسامه بن لادن بود.اکنون نیز به احتمال زیاد ایمن الظواهری رئیس این سازمان است.
این سازمان در فهرست سازمانهای تروریستی بسیاری از دولتها و سازمانهای بینالمللی از جمله شورای امنیت ملل متحد، ناتو، اتحادیه اروپا . ایالات متحده قرار گرفتهاست. رهبر این سازمان اسامه بن لادن بود.اکنون نیز به احتمال زیاد ایمن الظواهری رئیس این سازمان است.
القاعده از سازمان «مکتب الخدمة» که هدف آن مسلحکردن و آموزش مجاهدین اسلامی برای جنگ با شوروی بود گسترش و پیشرفت یافت. این سازمان از حمایت و پشتیبانی دولتهای اسلامی بهویژه عربستان سعودی و پاکستان و همچنین ایالات متحده آمریکا برخوردار بود.
در سال ۲۰۰۰ ایمن ظواهری سازمان جهاد اسلامی مصر را با سازمان القاعده ادغام نمود و به شخص دوم این تشکیلات تبدیل شد.
وجه نامگذاری سازمان القاعده برگرفته از توصیف این سازمان در یکی از متنهای آن است که تشکیلات القاعده را «قاعدة الجهاد» (اساس و بنیان نبرد اسلامی) توصیف میکند. این درحالی است که خود اعضا این سازمان آن را «جبهه بینالمللی جهاد علیه یهودیان و صلیبیان» مینامند
داعش
یک گروه شورشی فعال در عراق و سوریه است که خود را یک کشور مستقل دانسته و بخشهایی از شمال سوریه و عراق را در تصرف خود دارد. این گروه به رهبری ابوبکر البغدادی از جنگجویان سلفی جداشده از شبکه القاعده تاسیس شده و علیه دولتهای عراق و سوریه و گروههای مخالف دولت سوریه وارد جنگ شدهاست.
داعش به قدری تندرو و سختگیر است که با دیگر گروههای اسلامگرای سلفی از جمله جبهه النصره شاخه رسمی القاعده در سوریه نیز درگیر جنگ شده و در فوریه ۲۰۱۴ ایمن الظواهری رهبر القاعده به طور رسمی هر گونه انتساب این گروه به القاعده را رد کردهاست.
آیتالله سیستانی، مرجع تقلید شیعه، از شیعیان خواسته تا «سلاح بردارند و با پیکارجویان افراطی مبارزه کنند». سخنگوی ایشان اعلام کرده است که «شهروندانی که قادر به حمل اسلحه هستند، وظیفه دارند که در دفاع از کشور و مردم خود و اماکن مقدس، به نیروهای امنیتی کشور بپیوندند».
بوکوحرام
بوکو حَرام (Boko Haram) (به زبان هوسه به معنی تحصیل غربی حرام است) با نام رسمی (به عربی: جماعة أهل السنة للدعوة والجهاد) یک گروه مسلح و تندرو اسلامی در کشور نیجریه است که خواستار تعطیلی تمامی مدارس نوین و تحمیل قانون شریعت بر تمامی ۳۶ ایالت نیجریه است.
قوانین شریعت اسلامی از سال ۲۰۰۰ میلادی در شمال نیجریه اجرا میشود ولی شورشیان اسلامی از جمله گروه خودخوانده طالبان نیجریه و گروه «بوکو حرام» خواهان اجرای قوانین اسلامی در سراسر نیجریه هستند. درگیریهای مسلمانان تندرو با دولت نیجریه در ایالتهای کانو، بورنو و یوبه در شمال نیجریه در ماه ژوئیه سال ۲۰۰۹ صدها کشته برجای گذاشت.
گروه بوکو حرام در سال ۲۰۰۲ توسط محمد یوسف در مایدوگوری بنیانگذاری شد و در سال ۲۰۰۴ به کاما در ایالت یوبه نقل مکان کرد. این گروه در آنجا پایگاهی به نام «افغانستان» بر پا کردهاست. محمد یوسف بهشدت با دموکراسی، آموزشِ سکولار و دانش مخالف بود. او سلفیست و به شدت تحت تاثیر نظرات ابن تیمیه است. آرای ابن تیمیه مبنای نظریِ مکتب سلفی است. محمد یوسف حتی کروی بودن زمین را هم زیر سوال برده است. با کشته شدن وی در سال ۲۰۰۹، فرد دیگری به نام ابوبکر شکوه رهبر این گروه شده است. این گروه تاکنون با حملات متعددی به بانکها و رستورانها و فروشگاههای بزرگ دست به کشتارهای بیرحمانهای زده است.
بحران آب و کتاب!...