ولایت فقیه یعنی ...

در مقدّمهی کتاب «ولایت فقیه»، امام خمینی آمده است: ولایت فقیه از موضوعاتی است که تصور آن ها موجب تصدیق می شود.

طبق فرمایش امام راحل رضوان الله علیه اگر مفهوم ولایت فقیه را بفهمیم،پذیرفتن آن نیازی به دلیل و برهان ندارد. ولایت فقیه یعنی حاکمیّت فقیه مدیر ومدبّر و دارای صلاحیّت های اخلاقی. به عبارت دیگر، یک حاکم باید عالم باشد؛ بایدتوان مدیریّت داشته باشد و از ملکه ی تقوا برخوردار باشد تا قابل اعتماد و اطمینانباشد تا بتوان جان و مال مردم را به دست او سپرد.

برای فهم دقیق تر و عمیق تر ولایت فقیه باید به شرح اجزای عنوان «ولایتفقیه» بپردازیم:

عنوان ولایت فقیه از چهار جزء تشکیل شده است: ولایت – مطلقه – انتصابی – فقیه

ولایت: ولایت بهمعنای نصرت، قرب و زعامت است. معنای غالب ولایت، همان زعامت است که بدون قرینه برآن دلالت دارد. در عنوان ولایت فقیه منظور از ولایت، زعامت و حاکمیّت است.

مطلقه: مطلقه درمقابل مقیّده قرار دارد. منظور این است که قلمرو ولایت فقیه مقیّد به امورحسبیّه(سرپرستی ایتام و مجانین و ...) نیست. عدّه ای ناآگاه یا مغرض مطلقه را بهمعنای استبداد معرّفی می کنند. در حالی که مطلقه به معنای استبداد در مقابل مشروطهقرار دارد. امام راحل رضوان الله علیه حکومت اسلامی را مشروطه می داند؛ چرا کهمشروط به قوانین اسلام است و حاکم اسلامی حق ندارد به خواست و اراده ی خود عمل کند.

مطلقه بودن دایره ی اختیارات و ولایت ولیّ فقیه به این معنی است کهولیّ فقیه مثل هر حکومتی در جهان، بر تمام امور جامعه ولایت دارد و نه صرفاً بهامور محدودی مثل امور حسبیّه. اساساً با ولایت صرف به امور حسبیّه، نمی توان تشکیلحکومت داد. تمام حکومت های بشری بر تمام امور جامعه ولایت و حکومت دارند.

معنای روشن مطلقه این است که تمام مسئولیّت های اجتماعی و سیاسی معصومدر ولیّ فقیه هم هست. نباید پنداشت که چون ولیّ فقیه مقام معنوی معصوم را ندارد،پس دایره ی مسئولیّتش نیز باید محدود باشد. مسئولیّت هر حاکمی خواه معصوم و خواهغیرمعصوم اجرای قوانین اسلام است نه بیشتر و نه کمتر.