عبرتهای صلح امام حسن(ع)

بصیرتیابی و بصیرت افزایی جامعه: کار دین با همراهی ملّت پیش میرود و ملّت زمانی همراهی خالصانه و پایدار میکند که اهل بصیرت باشد. جامعه و حکومت دینی با زور و اجبار پیش نمیرود بلکه با رشد و بلوغ و تعالی پیش میرود و رمزِ آن همانا بصیرت است.
اتّحاد و همدلی: تشتّت و ناهمدلی جز آن که جامعه را فشل و ضعیف کند، فایدهای ندارد. اگر اختلافات از حدّ اختلاف سلیقه و فکر فراتر رود و به اختلاف در هدف و آمال منجر شود و وحدت رویّه را به هم بزند، جامعه و حکومت را تباه خواهد کرد. مبارزه با هواهای فردی و جمعی و ایستادگی بر اصول و آرمانها و ارزشها و تبعیّت از ولیّ جامعه رمز اتّحاد و همدلی است.
ولایتمداری: امامِ جامعه مثل کعبه است و مردم باید دور آن بگردند و از او اطاعت کنند نه این که به او امر و نهی کنند و فرمان بدهند. تولّی و اطاعت مردم از امام، رمز ولایتمداری و برپایی خیمة نظام است.
مقاومت: ایستادگی و صبر و جهاد مایّة عزّت و اقتدار و پیشرفت است. برای رسیدن به اهداف و آرمانها باید از گردنههای سخت عبور کرد و این جز از طریق مقاومت و ایستادگی میسّر نمیشود. ملّتی که به اهل مقاومت نباشد، در سراشیبی عافیتطلبی ذلّتبار فرو خواهد افتاد و روی بزرگی و شرف و کمال را نخواهد دید.
نرمش قهرمانانه: اسلام، نه صلح را اصل همیشگى مىداند و نه جنگ را. صلح، اصل اوّلى و قانون ثابت در اسلام است؛ بهطورىکه ورود به جنگ و درگیرى، حتّى در زمان معصوم(ع)، خلاف قاعده است و براساس ضرورت تحقّق مىیابد. به قول شهید مطهرى «اى بسا جنگها که مقدّمة صلح کاملتر است و اى بسا صلحها که زمینه را براى یک جنگ پیروزمندانه، بهتر تهیّه مىکند.» وقتى مىتوان با صلح، مسالمت، اندیشه، اندرز و منطق به هدف والاى رستگارى آدمیان دست یافت، هیچ خردمندى حتّى از نفسافتادن یک انسان را درست نمىشمارد. گاهی لازم میآید بنا به شرایط پیش آمده برای رعایت مصالح عالیتر، تدابیر خاصّی اندیشید. گاه باید نگاهمان را از پیش پای خود کمی به دورترها ببریم.