آخرین مطالب
امکانات وب
کلیدواژهی توسعه، الگوی توسعه و راه آن
هر دودولتسازندگیواصلاحات، دولتهاییتوسعهگراهستندوهردوکموبیشاینتوسعهگراییرادر چارچوبمدرنیزاسیونتعریفکردهاند کهدریکی اولویّتاقتصادیاساساستودردیگریاولویّتسیاسیموضوعیّت دارد. درصورتتزاحمبینتوسعه گراییوسایر مقولات،اولویّتوترجیحبامسئلهیتوسعهاست.
توسعه در جهان امروز مصادیق روشنی دارد که عمدتاً کشورهایغربیواقمارآنهامانندژاپن؛توسعهرادریکچارچوبی تعریفکردهوبهآنجامهیعملپوشاندهاند. درایننگاه،توسعهیافتگی تقریباًمترادفباغربیشدناستوتقسیمکشورهابه«توسعه یافته»،» در حال توسعه» و«توسعه نیافته» معادل«جوامع غربی«،» جوامعدرحال غربیشدن»و«غربی نشده»است.
الگویتوسعه،کشورهایغربیاندکهصنعتیوفراصنعتیاندوازشهرنشینی بیشترونیزازهمبستگیارگانیکبرخوردارندوازدیگرسوخطّیبودن«مسیر» توسعه را نشانمیدهند.گرایشغالبدر مکتبنوسازی،توسعهی«اقتصادمحور» و باشاخص «تولیدثروت» استکهبرنگاههاشمیوروحانیوسریع القلمنیزانطباقدارد.
باتعریف ایرانبهعنوانیککشور«جهان سومی»یا«توسعه نیافته»، مسیریراکه برخیکشورهایتوسعهنیافتهوجهانسومیمانندچین،مالزی،کرهجنوبیو ... برای توسعهیخودپیشگرفتند،راهدرستتوسعه یافتگیمیدانند. اینراه،متّکی بهتجربهیدیگرکشورهایجهانسوم،«تعامل مثبتباجهانتوسعهیافته» یا«تعامل مثبتباجهانغربی»است.
این تعریفازتوسعهیافتگیدرچارچوب«مدرنیزاسیون» قرار میگیرد که مبنای توصیهی نهادهای بین المللی -مانندبانک جهانی- به کشورهای غیرغربی برای توسعه یافتگی در دههی 50 و 60 میلادی است. نگاهمدرنبهتوسعه،یکنگاهخطیاستکهبهطورخیلی فشردهوخلاصهبهاینمعناستکه همهی جوامعبرایتوسعهیافتگیناگزیرند مسیرمشخّصیراکهکشورهایغربیبرایتوسعهی یافتگیخودطیکردهاندوبه اصطلاحمدرنشدهاند،طیکنندوحرکتخودرابرمدارهاییکهکشورهای غربی بهتوسعهرسیدهاند،تنظیمکنند.
راهرسیدن بهآنهمانراهیاستکهاینکشورهاپیمودهاند: «تغییرازجامعهیکشاورزیبهجامعهیصنعتیوفراصنعتی«،» تغییراززندگی روستاییبه زندگیشهرنشینی»،تغییراز«جامعه یسنّتیباهمبستگیهای مکانیکیدراثرتشابهبه همبستگیهایارگانیکدراثرتمایزناشیازتقسیمکار وپیچیدهشدنجامعه»و ...
توسعهی برونزا
اینتلقّیازنحوهیتوسعهیافتگی،باخودپیامدهاواولویّتگذاریهاییدارد. از مهمترینپیامدهایشایناستکهروابطخارجیباکشورهایغربیدراولویّت نخستقرارمیگیرد،چراکهآنهاجهانتوسعهیافتهاندوتوسعهتنهاازطریق ارتباطوتعاملمثبتباجهانتوسعهیافته،حاصلمیشود.بالطّبعروابطخارجی باکشورهاییهمچونونزوئلا،آفریقاوبورکینافاسوومانندآنهاکهدر مدارتوسعهیافتگینیستند،اولویّتندارد؛ چونآنهاتوسعهنیافتهاندو تعاملباآنهابهتوسعهیکشورکمکینخواهدکرد.
درواقعاگرراهتوسعهیافتگی،تعاملوارتباطمثبتباجهانتوسعهیافتهباشد ومنظورازاینجهانتوسعه یافته،کشورهایغربیویاکشورهاییکهدرمدار سیاسیآنهاخودراتعریفکردهاند،باشند،بهناگزیربایددستکمسطحی ازاستقلالوویژگیهایهویّتبومیخودرامثلچین،کرهجنوبی،ترکیه،ژاپنو ... درمعرض کاهشقراردادودیدگاهیکهمسئلهاش استقلالاستزیربارچنینموضوعینمیرود.
تلخیص از: مقالهی «مبانی نظری دولت یازدهم»، دکتر پرویز امینی
ما را در سایت بحران آب و کتاب! دنبال میکنید
برچسب: نویسنده: بازدید: 35